Veel agrarische ondernemers komen op een punt waarop belangrijke toekomstvragen zich aandienen. De kinderen worden ouder, maken hun eigen keuzes en tegelijkertijd staan er binnen het bedrijf vaak investeringen of andere strategische beslissingen op de agenda. Maar welke richting kies je als nog niet duidelijk is wie het bedrijf straks voortzet?
In de praktijk zien adviseurs van Arvalis dat veel gezinnen hiermee worstelen. Een zoon of dochter wil misschien niet verder in de huidige vorm, maar ziet wel mogelijkheden in verbreding, een andere agrarische activiteit of een combinatie met werk buiten het bedrijf. Ook komt het regelmatig voor dat kinderen het bedrijf gedeeltelijk willen voortzetten. Juist die tussenvarianten maken keuzes over investeringen, bedrijfsontwikkeling en de toekomst van het erf ingewikkeld.
“Veel ondernemers wachten op meer duidelijkheid voordat ze belangrijke beslissingen nemen,” vertelt Anja Roes-Kuijpers, bedrijfsadviseur bij Arvalis. “Maar juist door tijdig met elkaar in gesprek te gaan, ontstaat vaak meer rust en inzicht. Je hoeft dan nog geen definitieve keuzes te maken, maar krijgt wel zicht op wensen, verwachtingen en mogelijke scenario’s.”
Dat is belangrijk, omdat een agrarisch bedrijf vaak veel meer is dan alleen een onderneming. Het erf is niet alleen een plek om te werken, maar ook een thuis. Bedrijfsontwikkeling, wonen, vermogen, pensioen en familiebelangen zijn daardoor nauw met elkaar verweven.
Ook wanneer de toekomst nog niet volledig vaststaat, zijn er vaak al stappen mogelijk. Denk aan het verkennen van verschillende toekomstscenario’s, het inzichtelijk maken van de financiële gevolgen van investeringen of het bespreken van eigendom en vermogen. Door verschillende opties naast elkaar te zetten, wordt vaak duidelijk wat nú aandacht vraagt en welke beslissingen nog kunnen wachten.
Wil je hierover eens sparren?
Twijfel je welke keuzes passen bij de toekomst van jouw gezin en bedrijf? Arvalis denkt graag met je mee. Een eerste gesprek levert vaak al waardevolle inzichten op voor jezelf, je partner en de toekomst van jullie bedrijf. Neem contact op met Anja Roes-Kuijpers via 06 – 212 124 46 of anja.roes@arvalis.nl.
