De woningnood blijft groot en tegelijkertijd groeit de behoefte om familie dichter bij huis te laten wonen. Ouders die langer zelfstandig willen blijven, kinderen die geen passende woning kunnen vinden of ondernemers die op hun eigen erf ruimte zien voor een extra woonplek. Gemeenten zoeken daarom steeds vaker naar mogelijkheden om de bestaande woningvoorraad beter te benutten. Daarbij komen woningsplitsing, kavelsplitsing en nieuwe landelijke regels voor mantelzorg- en familiewoningen nadrukkelijk in beeld.
Met de Wet versterking regie volkshuisvesting, die op 1 juli 2026 in werking is getreden, wil de overheid de woningbouw versnellen en meer ruimte creëren voor woningtoevoegingen. Niet alleen nieuwbouw speelt daarbij een rol; ook het splitsen van bestaande woningen en het benutten van erven kunnen bijdragen aan extra woonruimte.
Gemeenten verruimen steeds vaker hun beleid
In veel gemeenten wordt gekeken hoe bestaande woningen en erven beter benut kunnen worden. Een woning kan soms worden gesplitst in twee zelfstandige wooneenheden, of een deel van een perceel kan worden afgesplitst voor een extra woning. Vooral in het buitengebied en op grotere erven kan dit kansen bieden om ouders, kinderen of andere familieleden dichtbij te laten wonen.
De mogelijkheden verschillen per gemeente. Waar de ene gemeente ruimte biedt, gelden elders nog strikte voorwaarden. Een goede toetsing van het omgevingsplan en het gemeentelijke beleid blijft daarom belangrijk.
Vanaf 2027 meer ruimte voor familiewoningen
Naar verwachting komt er per 1 januari 2027 een landelijke regeling voor mantelzorg- en familiewoningen. Die maakt het mogelijk om onder voorwaarden vergunningvrij een woonvoorziening op het achtererf te plaatsen voor eerstegraads familieleden, zoals ouders of kinderen. Een (pre)mantelzorgsituatie is dan niet altijd meer nodig.
Ook de regels voor mantelzorgwoningen worden verruimd. Zo vervalt de verplichte mantelzorgverklaring en ontstaat er meer ruimte voor gezinnen die in een mantelzorgwoning willen wonen.
Vergunningvrij betekent niet regelvrij
Vergunningvrij betekent niet dat alles automatisch mag. Er blijven voorwaarden gelden voor onder meer de plek op het erf, de omvang van het bouwwerk en bouwtechnische eisen. Ook lokale regels en omstandigheden kunnen invloed hebben op wat mogelijk is.
Laat je plannen tijdig toetsen
Overweeg je woningsplitsing, kavelsplitsing, een (pre)mantelzorgwoning of een familiewoning op jouw erf? Laat dan tijdig onderzoeken wat kan. Door nieuwe landelijke regels en gemeentelijk maatwerk ontstaan er kansen, maar iedere situatie vraagt om een eigen beoordeling.
De adviseurs van Arvalis denken graag met je mee. We brengen in beeld wat binnen de regels mogelijk is en begeleiden je bij de benodigde procedures. Neem contact op via 085 – 064 2155.
