Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Daarmee zijn onder andere de Wet voorkeursrecht gemeenten en de Onteigeningswet opgenomen in één nieuwe wetgeving. De Onteigeningswet dateerde van 1850 en de overheid wilde deze moderniseren.
Het voorkeursrecht is grotendeels hetzelfde gebleven, maar kent nu een maximale looptijd van 16 jaar en 3 maanden, mits de overheid tijdig de benodigde planologische besluiten neemt. Tegen het voorkeursrecht kun je bezwaar en beroep instellen, al blijkt dat in de praktijk meestal beperkt effect te hebben.
Bij onteigening zelf is er meer veranderd. Zodra de overheid een planologisch besluit heeft genomen (bijvoorbeeld een omgevingsplan, projectbesluit of een vergunning voor een buitenplanse activiteit), kan zij een onteigeningsbeschikking afgeven. Die moet vervolgens door de rechter worden bekrachtigd. Als belanghebbende kun je in verschillende fasen reageren: met een zienswijze, bedenking en eventueel hoger beroep.
Het is belangrijk om deze procedures volledig te doorlopen, zowel tegen het planologische besluit als tegen de onteigeningsbeschikking. De daadwerkelijke onteigening kan namelijk pas plaatsvinden als beide besluiten definitief zijn én de 100% van de voorlopige door de rechter vastgestelde schadeloosstelling is betaald. Pas dan kan de notaris de onteigening afronden – jouw handtekening is daarbij niet nodig.
Door bezwaar en beroep in te stellen, kun je het proces vertragen. Dat geeft je extra tijd om samen met een adviseur tot een goede regeling te komen met de overheid over de hoogte van de schadeloosstelling. Gemiddeld duurt een onteigeningsprocedure zo’n 1,5 tot 2 jaar.
Net als onder de oude wet heb je recht op vergoeding van deskundige kosten. Denk aan ondersteuning bij onderhandelingen, procedures en de vaststelling van de schade. Omdat dit traject complex is en veel impact heeft, is het verstandig om een ervaren deskundige in te schakelen. Veel specialisten zijn ingeschreven in het Register DOBS (Deskundigen Onteigening en Bestuursrechtelijke Schadevergoeding). Zo ook Arjan van Heerebeek, die met ruime ervaring in deze trajecten ondersteunt bij het behartigen van jouw belangen en het realiseren van een passende schadeloosstelling.
Wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent of heb je te maken met (dreigende) onteigening? Neem gerust contact op met Arjan van Heerebeek (RT/RMT) via 06 – 212 124 31 of arjan.van.heerebeek@arvalis.nl. Hij denkt graag met je mee.
