Bij het indienen van een aanvraag voor een omgevingsvergunning krijg je de vraag of er een participatieproject is uitgevoerd. Maar wat is participatie eigenlijk?
De overheid wil dat in een vroegtijdig stadium omwonenden, maar ook bedrijven en maatschappelijke organisaties bij het project of de activiteit worden betrokken, zodat zij hun belangen, meningen en ideeën naar voren kunnen brengen. Dit kan over en weer leiden tot meer draagvlak.
Is participatie verplicht?
In ieder geval is het altijd een indieningsvereiste voor een aanvraag omgevingsvergunning. Je moet altijd aangeven óf en op welke wijze de participatie is uitgevoerd en zo ja, wat de resultaten zijn. Het is daarmee geen verplichting daadwerkelijk aan participatie te doen. Het aanvraagvereiste is bedoeld om je te stimuleren na te denken over het betrekken van de omgeving bij het project.
Bij het ontbreken van een (vrijwillig) participatietraject mag het bevoegde gezag een aanvraag niet weigeren in behandeling te nemen of weigeren de vergunning te verlenen. Maar er zijn uitzonderingen.
De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarin participatie verplicht is. Het moet hier dan gaan om buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA’s). Dit zijn ontwikkelingen die afwijken van de regels van het omgevingsplan, waarvoor een omgevingsvergunning nodig is én het college van B en W het bevoegde gezag is. Vaak heeft de gemeente een lijst gepubliceerd met de aangewezen gevallen voor participatie.
Heb je in het aangewezen geval niet of onvoldoende aan participatie gedaan, dan kan het college de aanvraag buiten behandeling laten volgens wettelijk voorschrift. Je moet dan wel door de gemeente in de gelegenheid worden gesteld het gebrek te herstellen.
Uit recente jurisprudentie is gebleken dat het college de resultaten van de participatie moet betrekken in de beslissing. Ook de kring van participanten is breder dan de kring van belanghebbenden die met succes bezwaar kunnen maken of beroep kunnen instellen tegen de omgevingsvergunning. Participatie is bedoeld om reacties of meningen van omwonenden e.d. te verzamelen die niet noodzakelijkerwijs belanghebbenden zijn, zodat je hier rekening mee kunt houden in je aanvraag en/of de gemeente deze in de belangenafweging kan meenemen.
Participeren is meer dan alleen informeren van de omgeving. Het is een poging om informatie van anderen over een nieuwe ontwikkeling te krijgen voordat een aanvraag wordt ingediend. Maar het wil niet zeggen dat anderen moeten instemmen met de nieuwe ontwikkeling.
Samengevat: participeren is in ieder geval (een poging tot) een goed gesprek. Door de brede kring van participanten verschilt het fundamenteel van de bezwaarfase. Door toekomstige jurisprudentie zal de participatie verder invulling krijgen.
Voor vragen kun je altijd contact opnemen met onze adviseur Marion Wouters via 06 – 532 478 31 of mwouters@arvalis.nl.
